Làm kín trục bơm và ty van có hai cách chính: dây tết chèn (gland packing) và phớt cơ khí (mechanical seal). Dây tết chèn rẻ, dễ thay tại chỗ, chịu môi chất bẩn tốt, nhưng trên trục bơm cần để rò nhỏ giọt; phớt cơ khí gần như không rò nhưng đắt và phải tháo bơm khi thay. Trang này giúp chọn đúng cách làm kín và đúng loại dây tết theo nhiệt độ, áp suất, tốc độ trục.
Cập nhật: 16/10/2026 · Biên soạn: CÔNG TY TNHH VAN GTEL
Dây tết chèn hay phớt cơ khí?
| Tiêu chí | Dây tết chèn (gland packing) | Phớt cơ khí (mechanical seal) |
|---|---|---|
| Chi phí ban đầu | Thấp | Cao hơn nhiều |
| Rò rỉ | Trục bơm cần rò nhỏ giọt để bôi trơn, làm mát; ty van siết kín | Gần như không rò |
| Bảo trì | Siết bù định kỳ, thay vòng nhanh tại chỗ | Ít can thiệp nhưng thay phải tháo bơm |
| Chịu môi chất bẩn, có hạt | Chịu tốt hơn | Cần hệ thống xả rửa (flush) phù hợp |
| Phù hợp | Bơm nước, nước thải, bơm cũ; ty van mọi loại | Môi chất độc, dễ cháy, đắt tiền, cần kín tuyệt đối |
Tính tốc độ bề mặt trục trước khi chọn dây tết
Mỗi loại dây tết có giới hạn tốc độ bề mặt trục. Công thức: v (m/s) = 3,14 × d (mm) × n (vòng/phút) ÷ 60.000, với d là đường kính trục (hoặc ống lót trục) và n là tốc độ quay.
| Đường kính trục (mm) | Tốc độ quay (vòng/phút) | Tốc độ bề mặt trục (m/s) |
|---|---|---|
| 30 | 2900 | 4,56 |
| 50 | 1450 | 3,80 |
| 50 | 2900 | 7,59 |
| 80 | 1450 | 6,07 |
Ví dụ: trục 50 mm quay 1450 vòng/phút có tốc độ bề mặt 3,8 m/s; cùng trục đó quay 2900 vòng/phút lên 7,6 m/s — vượt giới hạn 5 m/s của dây tết PTFE Teadit 2005.
Chọn dây tết theo điều kiện làm việc
| Điều kiện | Nên chọn | Sản phẩm GTEL |
|---|---|---|
| Ty van: hơi, nước, dầu, dung môi tới 280 °C | Dây tết PTFE Teadit 2005 (−200 đến 280 °C; 150 bar tịnh tiến) | Teadit 2005 |
| Bơm, van thực phẩm, nước uống, dược phẩm | Dây tết PTFE đạt FDA | Teadit 2006 FDA, Teadit 2005 |
| Bơm quay chậm (tốc độ trục tới 5 m/s), áp quay tới 20 bar | Teadit 2005 dùng được cho bơm ly tâm, bơm tuần hoàn, máy trộn | Teadit 2005 |
| Nhiệt độ cao hơn 280 °C, hơi quá nhiệt | Dây tết graphite — gửi điều kiện để GTEL chọn mã | Dây tết chèn |
| Chèn kín cửa lò, mặt bích cách nhiệt tới 1260 °C | Dây ceramic (không dùng làm kín áp suất) | Dây ceramic |
Cách đo kích thước, cắt vòng, tháo dây cũ và chèn dây mới: xem bài dây tết chèn. So sánh đầy đủ vật liệu: bảng chọn vật liệu làm kín.
Vận hành sau khi thay dây tết trên bơm
- Chỉ siết nắp ép (gland) vừa tay, cân đều hai bên trước khi chạy bơm.
- Chạy bơm, để rò nhiều lúc đầu cho dây tết ngấm và định hình.
- Siết bù từng chút một, mỗi lần một ít, cách nhau vài phút, tới khi còn rò nhỏ giọt đều.
- Không siết cho hết rò hoàn toàn: dây tết khô sẽ nóng, cháy dây và mòn trục.
- Kiểm tra nhiệt độ vùng nắp ép trong giờ chạy đầu; nóng bất thường thì nới ra.
Với ty van, siết đều tới khi hết rò, nhưng không siết quá làm van nặng tay hoặc kẹt ty.
Rò rỉ trục bơm, ty van: nguyên nhân thường gặp
- Trục hoặc ống lót trục bị mòn rãnh, cong, đảo — thay dây mới vẫn rò.
- Dây tết sai kích thước tiết diện hoặc sai vật liệu so với nhiệt độ, môi chất.
- Mối cắt các vòng nằm thẳng hàng, không so le.
- Siết quá chặt lúc đầu làm cháy dây; siết lệch một bên.
- Tốc độ trục vượt giới hạn của loại dây đang dùng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bơm dùng dây tết chèn phải để rò nhỏ giọt?
Dòng rò nhỏ bôi trơn và giải nhiệt cho vùng tiếp xúc giữa dây tết và trục. Siết kín hoàn toàn làm dây khô, nóng, nhanh hỏng và làm mòn trục.
Dây tết chèn Teadit 2005 có dùng cho bơm được không?
Được, với thiết bị quay chậm như bơm ly tâm, bơm tuần hoàn, máy trộn có tốc độ trục không quá 5 m/s và áp khi quay tới 20 bar.
Khi nào nên chuyển sang phớt cơ khí?
Khi môi chất độc, dễ cháy, đắt tiền hoặc không được phép rò ra môi trường, hoặc khi bơm chạy tốc độ cao vượt giới hạn của dây tết.
Xem thêm: tất cả giải pháp theo hệ thống · giải pháp cho hệ thống hơi
Cần chọn dây tết chèn cho bơm, van?
Gửi đường kính trục, đường kính lỗ hộp chèn, tốc độ quay, môi chất, nhiệt độ, áp suất — GTEL chọn đúng loại dây tết và báo giá.
CÔNG TY TNHH VAN GTEL
Địa chỉ: 77-79 Hồ Hảo Hớn, Phường Cô Giang, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh
Mr. Tùng – Mobile/Zalo: 036.900.5152
Email: vankitzcongnghiep@gmail.com
Van Kitz, Gioăng Kim Loại, Dây Tết Chèn, Gioăng Không Amiang Chuyên cung cấp van kitz công nghiệp và vật liệu làm kín